سیستم ارت چیست؟

به منظور حفاظت افراد و دستگاه ها، اضافه ولتاژهای تولید شده در بدنه که باعث صدمه دیدن دستگاه ها و افراد می شود استفاده از سیستم ارت و حفاظت از تجهیزات بسیار الزم و ضروری است.

سیستم ارت که در واقع وظیفه انتقال اضافه ولتاژهای به وجود آمده را به طور امن و ایمن به زمین دارد به شیوه های مختلف از جمله چاه ارت، میله کوبی، ایجاد قفس فاراده، مش و … انجام می شود.

سیستم ارت چیست؟

سیستم ارت یا زمین کردن یک نقطه از مدار الکتریکی به معنی اتصال آن به هادی حفاظتی است.

سیستم زمین یا ارتینگ برای تجهیزاتی به کار می روند که با برق کار می کنند یا با برق کار نمی کنند اما بدنه فلزی دارند.

ارت یکی از اصلی ترین ارکان نیروگاهها، پست های برق، ساختمان ها و … می باشد که به منظور حفظ سالمت افراد، تجهیزات و دستگاه ها در مقابل خطرات ناشی از اتصال کوتاه یا صاعقه طراحی می گردد.

برای دستیابی به این امر باید کلیه دستگاه ها تجهیزات و سازه های فلزی توسط هادی های مناسب فلزی به شبکه ارت که متشکل از سیمهای مسی، میله ارت، صفحه مسی و … می باشد متصل نمود.

تا هنگام برور اتصال کوتاه و یا صاعقه ، جریانات فوق از این طریق به زمین انتقال داده شود و خنثی گردد

الکترود زمین چیست؟

الکترود عبارت است از یک قطعه جسم هادی که در زمین قرارداده می شود.

و به شکلهای مختلف از جمله میله و صفحه ارت دیده می شود.

علل به کارگیری سیستم ارت:

الف:

حفاظت و ایمنی جان انسان

ب:

حفاظت و ایمنی وسایل و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی

پ:

فراهم آوردن شرایط ایده آل جهت کار

ت:

جلوگیری از ولتاژ تماسی

ث:

حذف ولتاژ اضافی

ج:

جلوگیری از ولتاژهای ناخواسته و صاعقه

چ:

اطمینان از قابلیت کار الکتریکی

اجزای سیستم ارت:

صفحه ارت میله ارت خاک ها و مواد کاهنده مقاومت زمین سیم مسی کلمپ ها کابلشو ها و سایر یراق آالت.

انواع زمین کردن:

.۱زمین کردن الکتریکی یا زمین کردن نوترال یا نول کردن یا گراندینگ سیستم

.۲زمین کردن حفاظتی یا ایمنی گراند کردن تجهیزات

گراند تجهیزات عبارت است از اتصال تمام قسمت های فلزی یک دستگاه به زمین که در حالت عادی جریانی از آنها عبور نمی کند.

مانند بدنه لوازم برقی مثل ماشین لباسشویی و ظرفشویی، موتورها و…

در این صورت زمانیکه بنا به هر دلیلی مثل اتصالی سیم ها در بدنه این تجهیزات برق جریان یابد سریعا فیوز برق متصل به دستگاه قطع خواهد شد و دستگاه از کار می افتد و خطر جانی و مالی وجود نخواهد داشت.

این سیستم درمورد صاعقه گیر ها نیز استفاده می شود و یک مسیر ایمن و غیر مخرب برای عبور جریان برق ناشی از صاعقه ایجاد می شود.

در غیر این صورت و در صورتی که یک ساختمان صاعقه گیر نداشته باشد و یا سیستم صاعقه گیر آن درست طرحی و اجرا نشده باشد خطر زیان های مالی و جانی به شدت بالا می رود به ویژه خطر آتش سوزی.

روش های معمول ارتینگ:

حفر چاه ارت:

و اجرای سیستم ارت با استفاده از صفحه مسی )به عنوان الکترود(

میله ارت:

اجرای سیستم ارت از طریق کوبیدن الکترود به شکل میله در درون زمین روش اجرای سیستم ارت به روش عمقی

گرچه اجرای سیستم ارت به روش سطحی به این روش برتری دارد اما اجرای عمقی ارتینگ عمومیت بیشتری داشته و بسیار مورد استفاده قرار می گیرد.

در پاره ای از موارد نیز با توجه به شرایط این روش پیشنهاد می گردد.

کارهای اولیه برای اجرای چاه ارت:

*حفر چاه *

تهیه مواد مورد نیاز اجرا شامل:

صفحه ارت اتمایز – سیم مسی بدون روکش – خاک کاهنده مقاومت زمین-  لولهpvc – حوضچه ارت- دریچه بازدید.

برای اجرای سیستم ارت به روش عمقی ابتدا باید چاهی در محل مناسب و با عمق و شعاع مناسب حفر شود.

محلی که به آب دسترسی بهتری وجود داشته باشد.

مثال زمین های چمن یا باغچه که همواره در معرض رطوبت باشد یا جایی که به نسبت سایر زمین های اطراف پست تر باشد تا دسترسی به رطوبت خاک در عمق کمتری امکان پذیر شود.

محل چاه باید با فاصله مناسب از سازه ای که به منظور محافظت از آن می خواهیم سیستم ارت را اجرا کنیم قرار داشته باشد.