مقدمه:

در این مبحث سعی شده است مفاهیم و اهداف اجرای سامانه ارت و یا همان سیستم ارت بصورت کامل تشریح گردد.

امید است این مقاله بتواند سئوالات متعددی که برای اکثر طراحان و مجریان محترم که در این زمینه فعالیت میکنند پاسخگو باشد.

بطوری که با اجرای صحیح این سامانه ایمنی افراد و وسایل الکتریکی تضمین گردد.

تقسیم بندی سیستمهای برق در شبکه های فشار ضعیف:

در فشار ضعیف سه نوع سیستم نیرو معمول می باشد:

-سیستم TN که ممکن است در سه گونه مختلف باشد.

۱-   TN-C-S

۲-   TN-S

۳-   TNC

–    سیستم TT

–    سیستم IT

حرف اول سمت چپ مشخص کننده رابطه سیستم با زمین است:

T- یک نقطه از سیستم مستقیما به زمین وصل است (معمولا نقطه خنثی).

I – قسمت های برق دار سیستم نسبت به زمین عایق اند یا یک نقطه از سیستم از طریق امپدانس به زمین وصل است.

حرف دوم از سمت چپ مشخص کننده رابطه بدنه های هادی تاسیسات با زمین است:

N – بدنه های هادی از نظر الکتریکی مستقیما به نقطه زمین شده نیرو وصل می شوند.

T – بدنه های هادی از نظر الکتریکی مستقیما و مستقل از اتصال زمین سیستم نیرو به زمین وصل می شوند.

علاوه بر این در مورد سیستم  TN :

از حروف اضافی دیگر برای مشخص کردن نحوه به کارگیری هادی های حفاظتی (PE) و خنثی  (N) استفاده می شود:

TN-S :

در سراسر سیستم بدنه های هادی از طریق یک هادی مجزا (  PE ) به نقطه خنثی ( N) در مبدا سیستم وصل می شود.

TN-C:

در سراسر سیستم بدنه های هاید به هادی مشترک حفاظتی و خنثی (PEN) وصل اند.

TN-C-S :

  بخشی از سیستم از مبدا تا نقطه تفکیک، دارای هادی توام حفاظتی و خنثی (PEN) بوده و از آن نقطه به بعد، دو هادی حفاظتی (PE) و خنثی (N) از هم جدا می شوند.

 سیستم منتخب:

همه سیستم های فشار ضعیف و شبکه های عمومی فشار ضعیف در ایران باید با اتصال مستقیم به زمین و اتصال بدنه های هادی تجهیزات الکتریکی به (TN) نقطه خنثی اجرا شوند.

تا نقطه تحویل نیرو به مشترک (سرویس مشترک) در این سیستم، از (PEN) نقطه خنثی و زمین، استفاده می شود.

و هادی مشترک حفاظتی /خنثی از نقطه تحویل نیرو یا سرویس مشترک به بعد، سیستم نیرو تابع مبحث ۱۳ از مقررات ملی ساختمانی ایران خواهد بود.

بازرسی دوره ای سیستم های ارت و همبندی:

همانند تمامی تجهیزات و لوازم، نیاز است که مقاومت چاه های ارت به طور منظم و در فصول مختلف سال اندازه گیری شوند.

چرا که مقدار مقاومت چاه های ارت با تغییر دما تغییر خواهد داشت.

و نیاز است که در فصل تابستان اقدامات لازم جهت جلوگیری از رطوبت چاه انجام ش,N.

و در فصل زمستان به علت بالا رفتن مقدار مقاومت چاه اقدامات لازم به جهت جلوگیری از خطرات احتمالی در تجهیزات و تابلوهای برقی کارخانه انجام پذیرد.

در صورتیکه در یک کارخانه و یا ساختمان اداری و … جریان خطایی وجود داشته باشد که توسط کابلهای ارت به سمت چاه های ارت هدایت شده و از ایجاد خطرات جانی و مالی حفاظت شود.

عبور مداوم این جریان خطا باعث زودتر پیر شدن یا مستهلک شدن چاه ارت خواهد شد.

چرا که در اثر عبور جریان از کابل ارت داخل زمین، یک میدان مغناطیسی اطراف کابل  ایجاد خواهد شد .

تداوم وجود این میدان سبب خشک شدن خاک اطراف کابل و صفحه مسی میشود.

و در نتیجه باعث از بین رفتن خاصیت اهمی خاک اطراف کابل خواهد شد.

لذا لازم است که تست منظم و دوره ای چاه های ارت از بابت نشتی جریان خطا و مقدار مقاومت داخلی چاه، توسط شخص مجرب و کار آزموده انجام پذیرد.

از طرفی بسیار مشاهده شده است که اتصالات سیستم های ارت و هم بندی به علت:

اکسید شدن،

زنگ زدگی،

و یا آغشته شده به مواد چرب مانند:

گریس،

و روغن دستگاه ها،

امکان عبور جریان های خطا را ندارند.

که در چنین مواردی ایمنی سیستم به خطر خواهد افتاد.

لذا لازم است که به صورت دوره ای و در فواصل منظم کلیه اتصالات ارت و هم بندی توسط سنباده و فرچه سیمی و مواد چربی بر تمیز و مجددا در محل خود محکم شوند.

نکته بسیار مهم:

همیشه قبل از باز کردن هر اتصال ارت و یا هم بندی اطمینان پیدا کنید که:

باز کردن اتصال ارت در یک تجهیز و یا تابلو باعث ایجاد مشکل در تجهیزات و یا ایمنی افراد نمی شود.

بسیار دیده شده است که با باز کردن اتصال ارت در یک تجهیز و یا تابلو باعث برقگرفتگی افراد شده است.

در این خصوص نیاز است که قبل از باز کردن اتصال کابل ارت توسط آمپر متر کلمپ دار جریان عبوری از کابل اندازه گیری شود .

در یک سیستم سالم در شرایط نرمال هیچ جریانی از کابل مذکور عبور نمی کند.

در خصوص کابل های هم بندی بعد از بازکردن پیچ اتصال کابل هیچگاه به طور همزمان به پیچ اتصال بدنه و کابل باز شده دست نزنید و کابل باز شده را بعد از باز کردن از پیچ به طور آزاد رها نکنید.

بلکه توسط ولتمتر، ولتاژ مابین پیچ اتصال و کابل (سیم) باز شده را اندازه بگیرید.

و در صورتی که اختلاف پتانسیلی دیده نشد، می توانید عملیات سنباده زنی و تمیز کردن اتصالات را انجام دهید.

بهتر است جهت بازدید های دوره ای جدولی تهیه شود که در آن مقادیر اندازه گیری شده هر چاه ارت و زمان تست درج گردد.

چاه ارت متصل به صاعقه گیر نیز لازم است بصورت دوره ای در محل تست باکس ارت چک شود.

در این اندازه گیری لازم است میزان مقاومت الکتریکی چاه ارت صاعقه گیر کمتر از ۱۰ اهم باشد.

مشخصات صاعقه گیر آذرخش:

میله صاعقه گیر چند شاخه با زاویه مناسب جهت پوشش بیشتر

پایه استینلس استیل ضد زنگAISI 304

دارای کلمپ دوقلو مخصوص سیم یا تسمه به صاعقه گیر

دارای حداکثر سطح پوششی به مساحت ۲۵۰ متر مربع در مقابل اصابت صاعقه

دارای قیمتی بمراتب پایین تر از مدل های مشابه خارجی

دارای قطر مفید ۲۲ میلیمتر جهت دفع پر قدرت ترین صاعقه ها(۱۰۰ کیلو آمپر به بالا)

مطابق با استاندارد IEC 62305

 دارای طول۲٫۲۲M

مقدمه:

صاعقه گیر از وسایل ایمنی می باشد که برای هدایت موجهای ولتاژ ضربه ای به زمین و جلوگیری از ورود آنها به ایستگاههای انتقال و توزیع نیرو بکار می رود.

و معمولاً در انتهای خط انتقال و در ورودی ترانسها نصب می شود.

ولتاژ شکست الکتریکی یک صاعقه گیر بایستی کمتر از ولتاژ شکست الکتریکی ایزولاسیون لایه تجهیزات نصب شده در پست باشد.

انواع صاعقه گیر:

۱-میله های ساده فرانکلینی:

اولین واحد جذب که توسط فرانکلین بیشنهاد گردید، میله های ساده بودند.

این میله ها ضربه مستقیم صاعقه به اندازه طول میله ها، دور از ساختمان اتفاق می افتاد.

شعاع حفاظتی این صاعقه گیر های ساده در کلاسهای حفاظتی براساس تئوری زاویه محاسبه می گردید.

۲-صاعقه گیرهای یونیزه کننده هوا:

طراحی و نصب این صاعقه گیر های براساس استاندارد ۱۰۲-۱۷ NFC انجام می گیرد.

ریشه این استاندارد نیز همان تئوری گوی غلطان است که در تمامی استاندارد ها از آن استفاده شده است.

 با وارد کردن پارامتر ΔL در فرمول محاسبات، شعاع پوشش افزایش یافته صاعقه گیر را محاسبه می کند.

صاعقه گیرپس از نصب روی ساختمان، می بایست بوسیله هادیهای میانی Conductor Down از طریق سیم مسی بدون روکش به سیستم زمین متصل گردد.

مقاومت الکترود زمین صاعقه گیر می بایست زیر ۱۰۰ اهم باشد و پس از اجرا به شبکه هم بتانسیل کل سایت متصل شود.

در اجرای الکترود زمین هر صاعقه گیر می بایست از اقلامی چون:

صفحه های مسی،

مواد کاهنده مقاومت( LOMM)

اتصالات جوش انفجاری استفاده نمود.

صاعقه گیر الکترونیکی:

درست قبل از حدوث صاعقه بطور طبیعی محتوی الکتریکی اتمسفر بطور ناگهانی افزایش می یابد.

این تغییر وضعیت توسط واحد جرقه زن حس و کنترل می شود.

صاعقه گیر های الکترونیکی انرژی موجود در هوای متلاطم پیش از طوفان را (که حدود چندین هزار ولت بر هر متر است) جذب و در واحدهای جرقه زن ذخیره می نماید.

در نهایت واحد جرقه زن با تخلیه بار الکتریکی خازنها بین الکترودهای فوقانی و الکترود مرکزی اش هوای اطراف را یونیزه می نماید.

اصول عملکرد صاعقه گیرالکترونیکی:

آزاد سازی کنترل شده یونها:

واحد جرقه زن (TRIGGERING (صاعقه گیر های الکترونیکی شرایطی را ایجاد می کند تا چشمه جوشانی از یون (کرونا) در اطراف میله نوک تیز فراهم شود.

دقت عمل این واحد باید به گونه ای کنترل شده باش که آزاد سازی یونها را درست چند میکرو ثانیه قبل از حدوث و تخلیه صاعقه صورت دهد.

اثر کرونا و واحد جرقه زن:

حضور حجم وسیع بارهای الکتریکی در اطراف میله نوک تیز صاعقه گیر پس از یونیزاسیون توسط واحد جرقه زن سبب می شود تا پدیده طبیعی تجمع بارهای الکترونیکی اطراف میله Corona( (effectt تقویت و تشدید شود.

تسریع در بروز علمدار حمله زمینی:

 صاعقه گیرهای الکترونیکی طوری طراحی شده اند که ارسال علمدار حمله زمینی را خیلی زودتر از نقاط هم ارتفاع مشابه همان محدوده به انجام برسانند.

و این به معنی تشکیل نقطه ترجیهی دریافت صاعقه در منطقه تحت حفاظت با صاعقه گیر های الکترونیکی

سیستم هم پتانسیل:

وجود اختلاف پتانسیل بالا بین دو هادی الکتریکی نزدیک به هم باعث بوجود آمدن قوس الکتریکی می شود که خطر و خسارت ناشی از آن کمتر از صاعقه نیست،

به همین دلیل در ایجاد یک سیستم حفاظتی هم پتانسیل سازی برقگیر چیست و چگونه طراحی و اجرا می شود از ارکان کار میباشد.

و بدین مفهوم است که در یک مکان حفاظت شده بایستی تمامی هادی های الکتریکی از قبیل بدنه دستگاه ها، سازه های فلزی، لوله های آب و… هم پتانسیل باشند.

زیرا در غیر این صورت این اختلاف پتانسیل باعث تخلیه شدن رعد و برق از مسیرهای نامناسب خواهد شد که احتمالاً خسارت آن کمتر از اصابت مستقیم صاعقه نیست.

برای ایجاد سیستم هم پتانسیل بایستی تمامی اجزاء هادی در ساختمان به گونه ای به سیستم زمین مشترک متصل گردند.

پنل خورشیدی ایرانی

پنل خورشیدی پرتابل فوتون ساخت ایران میباشد و ازقیمت بمراتب کمتری نسبت به نمونه های خارجی برخوردار است.

پنل خورشیدی فوتون از تولیدات این شرکت(پیشروالکتریک غرب)میباشد.

پنل خورشیدی مسافرتی فوتون کاملا پرتابل و بسادگی قابل حمل است.

پنل خورشیدی سیار فوتون در توانهای ۳۰ وات – ۶۰ وات – ۹۰ وات و ۱۵۰ وات و بنا بر سفارش مشتری در توانهای بالاتر هم توسط این شرکت ارائه میگردد.

پنل پرتابل فوتون از نوع مونو کریستال با بازدهی بالا میباشد.

پنل پرتابل ایرانی فوتون دارای عمر مفید بالای ۲۰ سال است.

پنل خورشیدی فوتون ساخت ایران

چگونه پنل خورشیدی بسازیم:

نور خورشید یک انرژی تجدید پذیر است که ما می توانیم از آن برای تولید برق استفاده کنیم.

انرژی خورشیدی یک منبع تجدید پذیر انرژی است که نه تنها برای شما، بلکه برای محیط زیست نیز سودمند است.

شما می توانید با ایجاد یک پنل خورشیدی خانگی، از کاهش مصرف سوخت فسیلی جلوگیری کنید.

حتی می توانید در مصرف برق و در نتیجه هزینه ها صرفه جویی کنید.

برای ساخت پنل خورشیدی، شما باید:

قطعات را مونتاژ کنید،

سلول ها را وصل کنید،

جعبه پنل را بسازید،

پنل ها را ببندید،

جعبه را ببندید،

و سپس پنل خورشیدی تکمیل شده خود را نصب کنید.

چند نوع مختلف از سلول های خورشیدی برای خرید وجود دارد و گزینه های بسیار خوبی در ایالات متحده، چین یا ژاپن ساخته می شوند.

با این حال، بهترین گزینه هزینه به کارآیی، احتمالا سلولهای پلی کریستالی است.

تعداد سلول هایی که باید بخرید بستگی به مقدار انرژی مورد نظر شما برای تولید دارد.

هنگام خرید سلول ها باید مشخصات ذکر شود.

ممکن است سلول ها نیاز به تمیز کردن داشته باشند چون احتمالا سازنده آنها را در موم نگهداری می کند.

برای انجام این کار به آب داغ ( نه آب جوش) نیاز دارید.

سپس شما به یک تخته نازک که از مواد نارسانا مانند شیشه، پلاستیک یا چوب ساخته شده است برای اتصال به سلول ها نیاز دارید.

سلول ها را به ترتیبی که می خواهید استفاده کنید قرار دهید و بعد ابعاد را اندازه بگیرید و تخته را برش بزنید.

در انتهای تخته یک یا دو اینچ اضافی باقی بگذارید.

این فضا برای سیم هایی که ردیف ها را به هم وصل می کنند استفاده می شود.

چوب یکی از رایج ترین موادی است که انتخاب می شود چونکه برای دریل کردن ( سوراخ کردن) ساده تر است.

شما باید در تخته سوراخ خایی ایجاد کنید تا سیم های سلول ها را بتوان از آن عبور داد.

سیم را اندازه بگیرید و برش بزنید.

وقتی شما به سلول های پلی کریستالی خود نگاه می کنید تعداد زیادی خطوط کوچک را یک طرف می بینید (با فاصله زیاد) و دو خط بزرگتر را در طرف دیگر می بینید (با فاصله کم).

شما باید سیم را از پایین دو خط بزرگتر رد کنید و به پشت سلول بعدی در آرایه وصل کنید.

طول خط بزرگتر را اندازه بگیرید، طول را دو برابر کنید و بعد برای هر سلول دو تکه برش دهید.

با استفاده از یک قلم سرعت جریان ( flux pen)، در طول هر نوار سلولی۲ تا ۳ خط از جریان را اجرا کنید.

اطمینان حاصل کنید که این کار را برای پشت سلول ها انجام داده اید.

این کار باعث می شود تا حرارت ذوبی که منجربه اکسیداسیون می شود حفظ شود.

با استفاده از لحیم کاری یک لایه نازک از لحیم را پشت نوار سلول ایجاد کنیم.

سیم را به سلول ها جوش بزنید.

نیمه اول یک تکه سیم را با لحیم کاری ذوب کنید و سپس انتهای سیم را به سلول وصل کنید.

این پروسه را برای هر سلول تکرار کنید.

مقدار کمی چسب در مرکز پشت سلول بریزید و سپس آن را در محل قرار دهید.

اطمینان حاصل کنید که انتهای سیم پیچ خورده بین سلول ها قرار گرفته اند و می توانند حرکت کنند فقط دو قطعه مابین هر سلول چسپیده می شوند.

بخاطر داشته باشید که یک ردیف در جهت مخالف دیگری باشد به طوری که سیم پیچ خورده در انتهای یک ردیف و در طرف مقابل دیگری قرار گرفته باشد.

سلول ها را روی هم بگذارید.

در هر سلول در طول دو خط ضخیم ( پدهای تماس) جریان اعمال کنید.

بعد بخش های آزاد سیم را بردارید و آنها را به طول کلی پدها وصل کنید.

سیم پیچ خورده متصل به پشت یک سلول باید به جلوی سلول بعدی وصل شود.

ردیف اول را با استفاده از سیم وصل کنید.

 در ابتدا ردیف اول را با سیم به جلوی سلول اول وصل کنید.

سیم پیچ خورده باید حدود یک اینچ طولانی تر از پوشش خطوط مورد نیاز باشد و باید به سمت شکاف اضافی در تخته گسترش یابد.

این دو سیم را با یک قطعه سیم که اندازه مشابهی دارند به عنوان فاصله بین خطوط نازک سلول لحیم کنید.

مانند مرحله قبل ردیف دوم را به ردیف اول متصل کنید.

و بقیه ردیف ها را به همین صورت به هم وصل کنید.

پنل سلول را اندازه بگیرید.

شما باید از برای ساخت جعبه از هر طرف یک اینچ بیشتر اندازه بگیرید.

براساس اندازه ای که گرفته اید تخته سه لا را برش بزنید.

دو قطعه غیررسانا به طول ۱*۲ اینچ را برای طول و دو قطعه ۱*۲ را برای عرض جعبه برش بزنید.

این قطعات را به هم وصل کنید.

حالا پنل خورشیدی شما آماده است حال میتوانید پنل را در مقابل نور خورشید قرار دهید و جهت شارژ باتری پنل خود را به یک کنترل کننده شارژ وصل کنید.

یک کنترل کننده شارژ بخرید و پانل را به کنترل کننده وصل کنید، مطمئن شوید که مثبت و منفی را به طور صحیح وصل کرده اید.

با استفاده از یک سیم کد شده رنگی سیم ها را از بلوک ترمینال به کنترل کننده شارژ ببرید.

از دستگاه کنترلر شارژ به باتری وصل کنید و از باتری به اینورتور و از خروجی اینورتور برق جهت مصرف پگیرید.

فروش ویژه صاعقه گیر اکتیو آذرخش

مقدمه:

آیا تا به حال به میله های انتهای بال هواپیما دقت کرده اید، از عملکرد این میله ها چه می دانید؟

از این میله ها به عنوان برقگیر هواپیما استفاده شده و برای تخلیه های استاتیک، معمولا به عنوان دکل های استاتیک شناخته می شوند.

روش دفع ایمن صاعقه بر هواپیما:

به انتهای بال ها و دم های عمودی و افقی چیزی شبیه میله متصل است که وظیفه تخلیه بارهای الکترواستاتیک را دارند که از سیستم های هواپیما در برابر بار ناشی از اصطکاک بین هواپیما و ابر و همچنین رعد و برق محافظت می کند.

یک سیم کشی گسترده در بدنه هست که این بار ها را به این میله ها منتقل می کند.

نظربه اینکه لایه بیرونی اغلب هواپیماها عمدتاٌ از آلومینیوم ساخته شده است که هادی خوب الکتریسیته است.

راز سالم ماندن هواپیما در میان ضربات صاعقه این است که در هواپیما اجازه روان شدن جریان الکتریکی از میان پوسته هواپیما تا نقطه تمـاس آن بـه بعضـی نقاط دیگـر بـدون وقـفه یـا انحـراف بـه درون هـواپـیمـا داده می شود.

تخمین ها نشان می دهند که هر خط هوایی تجاری بطور متوسط یک ضربه صاعقه در طول سال می خورد.

ولی آخرین صدمه ای که از برخورد هواپیما با صاعقه بود در سال ۱۹۶۷ اتفاق افتاد موقعی که مخزن سوخت منفجر شد.

و این باعث شد که هواپیما صدمه ببیند و سقوط کند.

بطور عمومی اولین جایی از هواپیما که با رعد و برق در تماس است ، سر یا ته ( دماغ یا نوک قوس دار و منحنی شکل ) است.

زمانی که هواپیما از میان ناحیه ای از بارهای مثبت شروع به پرواز می کند ، صاعقه از میان پوسته هواپیما بوجود می آید و شروع به حرکت می کند و به سمت ناحیه حد انتهایی می رسد .

این کار اغلب در دم به وجود می آید .

همانطور که قانون گاوس بیان نموده است.

مساله دیگری که مربوط به صاعقه می شود، تاًثیرگذاری بر روی کامپیوترها و تجهیزات پرواز است.

عایق بندی و جرقه گیرها اطمینان می دهند که جریانهای الکتریکی ایجاد شده اثری بر روی بردهای الکترونیکی هواپیماهای مدرن نداشته باشند و صدمه ای به مایلها سیم بندی الکتریکی در هواپیما نمی رسانند.

تمام قطعاتی که برای عملکرد هواپیماهای تجاری حیاتی هستند باید از مقررات هواپیمایی FAA که برای تمام هواپیماهایی که در ایالات متحده پرواز می کنند وضع شده است ، پیروی کنند.

هواپیما و بخصوص بدنه هواپیما و نه افراد داخل آن ، به وسیله دو چیز از ضربات صاعقه نجات می یابند.

اولین و مهمترین چیز فکر خلبان و پیشگویی های هواشناسی است که پیش بینی می کند و تشخیص می دهد که در کجا احتمال برخورد با طوفان های تند است.

و دومی از طریق یک دستگاه کوچک ناآشنا با نام فتیله استاتیک (Static Wick) است .

بیشتر هواپیماها به داخل طوفان های رعد وبرق نمی روند و مستقیما در جایی که حتی احتمال رعد وبرق هم است پرواز نمی کنند.

آن چیزی که ما از رعد و برق می بینیم یک میل به موازی آن ، از سیل بزرگی از الکترون هاست که از طریق ابر به ابر و یا از طریق ابر به زمین اتفاق می افتد.

در هر صورت مقدار زیادی از الکترون ها به گوشه ابر شارش پیدا می کنند و الکتریسته راه خودش را از جایی به جای دیگر از طریق چیزی که ما به آن فرمانده قدم (Step Leader) می گوییم ، پیدا می کند.

نیروی عمودی ابر شروع به جذب الکترون ها از سطح زمین می کند و این الکترون ها بر روی هر چیزی که بار الکتریکی را جذب می کند ( مثل یک نرده ) یا یک برجستگی (مثل یک انسان) و یا هردو (مثل تیرچراغ برق یا تلفن) می نشینند.

بارهای الکتریکی شروع به پایین آمدن می کنند و در این حال به هوا برخورد می کنند و آن را یونیزه می کنند تا اینکه leader به طرف پایین برخورد کند .

یک هواپیما در بین قسمتهای بالایی ابر که شارژ شده که برای step leaderها نقش یک معبر را دارد پرواز می کند.

و قابلیت این را دارند که هر کدام را در یک جهت تولید کند.

اگر هر کدام از آنها به یک leader که در حال پایین آمدن به سطح زمین است برخورد کند صاعقه پیش می آید.

هواپیما با استفاده از چیزی که به آن Static  Wick یا فتیله ایستا نامیده می شود سعی در پراکنده کردن این Step leaderها می کند.

یک فتیله ایستا یک قطعه آهنی است که به بدنه هواپیما با یک یا دو میخ یا سوزن در ته آن بطور الکتریکی اتصال دارد.

آن جای پوشش فایبرگلاسی است که برقگیر است و از هواپیما نیز جداست.

برای اینکه میـخ ها در اطراف آنها بارالـکتریکی را متمرکز کنند به بدنه هواپیـما متصـل شده اند.

آنها به هواپیما اجازه می دهند که هر بار ساکن الکتریکی را که ممکن است در داخل هواپیما ساخته شود پراکنده کنند.

همچنین اگر رعد وبرق به هواپیما برخورد کرد ، این شانس وجود دارد که الکتریسته به درون پراکنده کننده ها برود و داخل هواپیما نشود.

بنابراین موقعی که بحث می شود که چگونه هواپیما از ضربات صاعقه مصون می ماند ، بهترین گزینه خلبان است که قبل از اینکه پرواز کند هوا را چک می کند و تصمیم های هوشمندانه ای برای پرواز به منطقه مذکور اتخاذ می کند.

اگر یک هواپیما مجبور شود که در داخل طوفان برود، فتیله های ایستا بر روی بال ها و انتهای تیغه پرواز موتور باید هواپیما را سالم نگه دارند.

بطور کلی”پوسته” اطراف کابین و فضای داخلی محفظه هواپیما به‌گونه‌ای طراحی‌شده که برق را هدایت کنند و آن را از خدمه، مسافران و وسایل الکترونیکیِ داخل هواپیما دور نگاه‌دارند.

فروش ویژه صاعقه گیر آذرخش

مقدمه:

طراحی چاه ارت عمقی

ارت (earth) به معنای زمین می باشد که در صنعت برق به آن سیستم اتصال زمین میگویند.

وظیفه اصلی سیستم ارتینگ این است که هر جریان الکتریکی که وارد این سیستم شد را به طور کامل به زمین منتقل کند.

سیستم ارتینگ متشکل از چاه ارت و سیم متصل به چاه میباشد.

اگر ما بدنه تمام دستگاههای برقی اعم از صنعتی و مخابراتی و خانگی و…و یا به طور کلی هرنوع مصرف کننده برق را توسط یک رشته سیم به سیم اتصال به زمین متصل کنیم، یک سیستم ارتینگ ایجاد کرده ایم.

هدف از ایجاد این سیستم این است که اگر هریک از سیم های فاز و یا سیم نول به هر طریقی به بدنه دستگاه اتصال یابد و مدار الکتریکی مورد نظر دچار نشتی جریان شود.

این نشتی جریان توسط سیم ارت به زمین منتقل شده و از برق گرفتگی و یا در مواردی اتصالی دستگاه جلوگیری می شود.

در مواردی به اشتباه بدنه مصرف کننده های خانگی را به لوله های آهنی آب و یا گاز و یا حتی به اسکلت ساختمان اتصال می دهند.

این کار بسیارخطرناکی است که منجر به برق گرفتگی های کشنده میشود.

درهنگام اتصال کامل سیم های فاز به سیم ارت فیوز مربوط به آن فاز عمل کرده و جریان را قطع می کند و در هنگام اتصال کامل سیم نول به سیم ارت اگر مدار ارتینگ دارای فیوز محافظ جان(FI )باشد،این فیوز از ۳۰ میلی آمپر نشتی جریان به بالا را قطع می کند و باعث قطع کامل جریان فاز و نول میشود.

لازم به ذکر است که سیم ارت و سیم نول به ظاهر از نظراینکه بی برق هستند بسیاربه یکدیگر شبیه هستند ولی در عمل دوسیم مستقل از هم وعملکردی متفاوت از یکدیگر دارند.

هیچگاه نمی توان از یکی بجای دیگری استفاده کرد.

سیستم ارتینگ امروزه کاربردی همانند خود برق را داراست و از اهمیت بسیار ویژه ای برخوردار است.

چنانکه در مخابرات به سیستمهای ارتینگ بسیار حساس و دقیق برای جلوگیری نویز در شبکه نیاز است و نیز در شبکه های انتقال و توزیع برق کاربرد فراوان دارد؛شبکه های برق گیر بدون سیم ارت عملا بلا استفاده هستند.

در حال حاضر در اکثر مکان های بزرگ و برج های تجاری در تمام دنیا برای جلوگیری از خطرات جبران ناپذیر برق گرفتگی از سیستم ارتینگ استفاده می کنند.

سیستم ارتینگ یک سیستم حفاظتی می باشد که در اصطلاح به آن زمین کردن نیز می گویند و از نظر علمی به اتصال الکتریکی مناسب به زمین در صورتی که زمین عایق مناسبی برای انتقال جریان های خطا(صاعقه) باشد, سیستم ارتینگ می گویند.

اهداف کلی اجرای سیستم ارتینگ:

۱-کارکرد صحیح تجهیزات حفاظتی

۲- مهار جریان های تولیدشده از القـائـات الکتـرو مغناطیسی و تخلیه الکتریسته ساکـن

۳-کاهش ولتاژ گـام و تماس در مواقع بروز اختلاف پتانسیل های خطرناک

۴-حفاظت جان انسان ها و کاربـرد مناسب سیستم های الکتریکی ، الکترونیکی و دیجیتالی

طراحی چاه ارت عمقی:

۱-انتخاب محل چاه ارت :

چاه ارت را باید در جاهایی که پایین‌ترین سطح را داشته و احتمال دسترسی به رطوبت حتی‌الامکان در عمق کمتری وجود داشته باشد و یا در نقاطی که بیشتر در معرض رطوبت و آب قرار دارند مانند زمینهای چمن ، باغچه‌ها و فضاهای سبز حفر نمود.

۲- عمق چاه
با توجه به مقاومت مخصوص زمین ، عمق چاه از حداقل ۴ متر تا ۸ متر و قطرآن حدودا ۸۰ سانتیمتر می تواند باشد.

در زمین هایی که با توجه به نوع خاک دارای مقاومت مخصوص کمتری هستند مانند خاکهای کشاورزی و رسی عمق مورد نیاز برای حفاری کمتر بوده و در زمینهای شنی و سنگلاخی که دارای مقاومت مخصوص بالاتری هستند نیاز به حفر چاه با عمق بیشتر می باشد.

برای اندازه گیری مقاومت مخصوص خاک از دستگاههای خاص استفاده می گردد.

در صورتی که تا عمق ۴ متر به رطوبت نرسیدیم و احتمال بدهیم در عمق بیشتر از ۶ متر به رطوبت نخواهیم رسید نیازی نیست چاه را بیشتر از ۶ متر حفر کنیم .

بطور کلی عمق ۶ مترو قطر حدود ۸۰ سانتیمتر برای حفر چاه پیشنهاد می گردد.

محدوده مقاومت مخصوص چند نوع خاک در جدول زیر آمده است.
نوع خاک                           مقاومت مخصوص زمین ( اهم متر )
باغچه‌ای                                             ۵ الی ۵۰
رسی                                                 ۸ الی ۵۰
مخلوط رسی ، ماسه‌ای و شنی             ۲۵ الی ۴۰
شن و ماسه                                      ۶۰ الی ۱۰۰
سنگلاخی و سنگی                          ۲۰۰ الی ۱۰۰۰۰

۳- اتصال سیم به صفحه مسی 

اتصال سیم به صفحه مسی بسیار مهم می باشد و هرگز و در هیچ شرایطی نباید این اتصال تنها با استفاده از بست ، دوختن سیم به صفحه و یا … برقرار گردد.بلکه حتما باید سیم به صفحه جوش داده شود و برای استحکام بیشتر با استفاده از ۲ عدد بست سیم به صفحه ( ردیف ۱۵ جدول مصالح مورد نیاز )بسته شده و محکم گردد.برای جوش دادن قطعات مسی به یکدیگر از جوش برنج یا نقره استفاده شود و در صورت عدم دسترسی به این نوع جوش از جوش (Cadweld) استفاده گردد .

۴- حفر چاه ارت
با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه چاهی با عمق مناسب و در مکان مناسب (با توجه با راهنمای انتخاب محل چاه ارت ) حفر گردد. شیاری به عمق ۶۰سانتیمتر از چاه تا پای دکل برای مسیر سیم چاه ارت تا برقگیر روی دکل همچنین برای سیم ارت داخل ساختمان حفر نمائید. در صورتی که مسیر ۲ سیم مشترک باشد بهتر است مسیر دو سیم ایزوله گردند. همینطور مسیر سیمها باید کوتاهترین مسیر بوده و سیم میله برقگیر و ارت حتی الامکان مستقیم و بدون پیچ و خم باشد و نبایستی خمهای تند داشته باشد و در صورت نیاز به خم زدن سیم در طول بیش از ۵۰ سانتیمتر انجام گردد.

۵- پر نمودن چاه ارت

۱-۵-ابتدا حدود ۲۰ لیتر محلول آب و نمک تهیه و کف چاه میریزیم بطوریکه تمام کف چاه را در برگیرد بعد از ۲۴ ساعت مراحل زیر را انجام می دهیم .
۲-۵- به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر از ته چاه را با خاک رس و یا خاک نرم پر مینمائیم.
۳-۵- به مقدار لازم (حدود ۴۵۰کیلو گرم معادل ۱۵ کیسه ۳۰ کیلو گرمی)بنتونیت را با آب مخلوط کرده و بصورت دوغاب در میاوریم و مخلوط حاصل را به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر از کف چاه میریزیم هر چه مخلوط حاصل غلیظ تر باشد کیفیت کار بهتر خواهد بود.
۴-۵-صفحه مسی را به ۲ سیم مسی نمره ۵۰ جوش میدهیم این سیمها یکی به میله برقگیر روی دکل و دیگری به شینه داخل ساختمان خواهد رفت بنابراین طول سیم ها را متناسب با طول مسیر انتخاب می نمائیم.
۵-۵- صفحه مسی را بطور عمودی در مرکز چاه قرار می دهیم
۶- ۵-اطراف صفحه مسی را با دوغاب تهیه شده تا بالای صفحه پر می نمائیم
۷-۵- لوله پلیکای سوراخ شده را بطور مورب در مرکز چاه و در بالای صفحه مسی قرار می دهیم و داخل لوله پلیکا را شن میریزیم تا ۵۰ سانتیمتر از انتهای لوله پر شود این لوله برای تامین رطوبت ته چاه می باشد و در فصول گرم سال تزریق آب از این لوله بیشتر انجام گردد. لازم بذکر است در مواردی که چاه ارت در باغچه حفر شده باشد و یا ته چاه به رطوبت رسیده باشد و یا کلا در جاهایی که رطوبت ته چاه از بالای چاه یا از پایین چاه تامین گردد نیازی به قراردادن لوله نمی باشد .
۸- ۵-بعد از قراردادن لوله پلیکا به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر از بالای صفحه مسی را با دوغاب آماد شده پر مینمائیم.
۹-۵-الباقی چاه را هم تا ۱۰ سانتیمتر بر سر چاه مانده ، با خاک معمولی همراه با ماسه یا خاک سرند شده کشاورزی پر می نمائیم و ۱۰ سانتیمتر از چاه را برای نفوذ آب باران و آبهای سطحی به داخل چاه با شن و سنگریزه پر می نمائیم . روئ چاه مخصوصا در مواقعی که از لوله پولیکا استفاده نمی گردد نباید آسفالت شده و یا با سیمان پر گردد.
۱۰-۵-داخل شیار های حفاری شده را با خاک سرند شده کشاورزی یا خاک نرم معمولی و یا خاک معمولی مخلوط با بنتونیت پر نمائید

مقدمه:

اینورتر دستگاهی است که جریان مستقیم DC را به فرکانس و ولتاژ های مختلفی تبدیل می کند. درواقع اینورتر یک مبدل جریان مستقیم(DC) به جریان متناوب (AC) می باشد. این جریان متناوب جریانی با هر فرکانس و ولتاژ می باشد. این دستگاه عکس عمل یکسوساز را انجام می دهد. یکسوساز جریان AC را به جریان DC تبدیل می کند. اینورتر ها در منبع تغذیه، پنل خورشیدی و باتری ها استفاده می شود.به اینورتر درایو AC نیز گفته می شود.اینورتر ها سرعت یک موتور AC سه فاز را کنترل می کند بدون آنکه قدرت و گشتاور موتور تغییر کند و کاهش یابد.اینورتر ها در دو دسته ی تک فاز و سه فاز هستند البته از نظر ورودی تک فاز و سه فاز اند، خروجی همه ی آن ها سه فاز می باشد.

کاربرد های اینورتر:

اینورتر در موارد زیادی کاربرد دارد و استفاده می شود که کاربرد  آن شامل موارد زیر است:

۱-منبع تغذیه:

اینورتر جریان برق مستقیم در باتری، پنل های خورشیدی و سلولهای سوختی را به جریان AC تبدیل می کند با اینورتر می توان برق خروجی را به هر ولتاژی تبدیل کرد.

۲-منابع برق اضطراری:

زمانی که برق اصلی در دسترس نیس از اینورتر برای تامین برق اضطراری استفاده می شود و وقتی برق اصلی وصل شد از یکسو کننده برای شارژ باتری ها استفاده می شود.

۳-گرمکن القائی:

در گرمکن القائی از اینورتر برای بالا بردن فرکانس برق اصلی استفاده می شود.

۴-انتقال انرژی به روش HVDC:

در مواردی که نیاز به انتقال انرژی زیاد در مسافت های طولانی می باشد برای کاهش تلفات انرژی ابتدا برق AC به برق DC تبدیل می شود ومنتقل می شود و سپس در مقصد بوسیله اینورتر برق DC به AC تبدیل می شود.

۵-درایو فرکانس متغییر:

درایو فرکانس متغیر برای کنترل کردن سرعت چرخش یک موتور  AC استفاده می شود و اینورتر در اینجا وظیفه ی کنترل برق را برعهده دارد. البته بعضی اوقات درایو فرکانس متغییر را با نام درایو اینورتر یا اینورتر می شناسند.

۶-درایوهای الکتریکی وسیله نقلیه:

کاربرد اینورتر در وسایل نقلیه برای کنترل قدرت کشش موتور استفاده می شود. اینورتر در وسایل نقلیه ی برقی کاربرد دارد مثل قطار برقی

۷-استفاده در پنل های خورشیدی:

جریان خروجی پنل های خورشیدی DC می باشد و برای تبدیل به جریان AC از اینورتر استفاده می شود.

مزیت استفاده از اینورتر:

در صورت استفاده از اینورتر مصرف انرژی کاهش می یابد و در نتیجه هزینه برق نیز کاهش پیدا می کند. با اینورتر امکان تغییر سرعت موتور، امکان تغییر جهت حرکت موتور و امکان کنترل از راه دور وجود دارد. اینورتر از موتور در برابر بار اضافه محافطت می کند و در شرایطی که ولتاژ ورودی تغییر پیدا کند موتور می تواند کار کند.

مقدمه:

در بسیاری از ساختمان ها و مراکز تجاری برق اضطراری خورشیدی و استفاده از سیستم خورشیدی به جای برق اضطراری دیزل ژنراتور یا  UPS بسیار پر کاربرد و دارای مزیت های زیادی است.

این نوع سیستم های خورشیدی از نوع آفگرید یا منفصل از شبکه می باشند.

فروش ویژه صاعقه گیر اکتیو آذرخش

مشاعات ساختمان و برق اضطراری یکی از پر کاربردترین موارد استفاده از انرژی خورشیدی در ساختمان است ، اما راجع به این سیستم توضیحات بیشتری خواهیم داد.

اگر قصد ایجاد یک نیروگاه خورشیدی جهت تامین برق اضطراری را دارید ابتدا علاوه بر اینکه سیم کشی بخشی از واحد های ساختمان را جدا میکنید می بایست سیم کشی را ه پله را نیز جدا نموده و یک خط جدا برای آن تعبیه نمایید .

فروش ویژه صاعقه گیر اکتیو آذرخش

اگر یک مثال بزنی شاید واضحتر باشد فرض می کنیم در ساختمان ۴ طبقه می خواهیم سیستم برق اضطراری را با نیروگاه و سیستم خورشیدی تامین نماییم .

ابتدا بطور معمول هر واحد  ۳ عدد لامپ بصورت ضروری در مواقع اضطرار نیاز دارد که به شرح زیر است:

 ۱ عدد لامپ در پذیرایی و همچنین سرویس دستشویی و حمام آن روی هم رفته ۳ عدد لامپ که قطعا از نوع کم مصرف می باشد. (۹ وات)

پس در کل با توجه به ۴ طبقه بودن ساختمان ، یعنی ۱۲ عدد لامپ اضطراری برای تمامی واحد ها در ضمن مشاعات نظیر راه پله و پارکینگ و حیاط نیز دیگر نیازمندی های ما در زمان قطع برق می باشد.

که البته معمولا تمامی راه پله بهمراه بخشی از پارکینگ و راه پله را شامل خواهد شد .

فروش ویژه صاعقه گیر اکتیو آذرخش

حال به بحث چگونگی عملکرد و احزای اساسی تشکیل دهنده این سیستم بشرح زیر میپردازیم :

۱- پنل و یا صفحه خورشیدی:

نقش شارژ کننده باتری را در سیستم انرژی خورشیدی جهت تامین برق ضروری یا ups را اجرا میکند .

معمولا پنل های خورشیدی روی بام و یا حیاط قرار میگیرند بطوریکه از حداکثر تابش خورشید بهره مند شوند.

۲-اینورتر :

اینورتر تبدیل کننده برق DC از باتری به AC شهری را بر عهده داردکه بسیار ضروری می باشد.

بعضی از اینورتر ها می توانند علاوه بر ورودی برق خورشیدی برق شهری را نیز به عنوان ورودی قبول نمایند بطوری که در هوای ابری و شب که نوری وجود ندارد باتری توسط برق شهر شارژ شود .

این نوع از اینورتر ها را هایبرید گویند که بسیار پر کاربرد می باشند.

یکی دیگر از مزیتهای اینورتر های هایبرید داشتن شارژ کنترلر استاندارد روی خودشان است.

۳- باتری:

مخزن و انباره انرژی الکتریکی سیستم برق خورشیدی شما که عملا در زمان قطعی برق وظیفه تامین برق مصرفی ساختمان را بر عهده دارد باتری می باشد.

تعداد و ظرفیت باتری ها بایستی بر اساس توان مورد نیاز محاسبه گردد.

فروش ویژه صاعقه گیر اکتیو آذرخش

مقدمه:

در متن تهیه شده زیر که بطور مشابه در نظام مهندسی های ساختمان کلیه استانهای کشور رعایت میگردد مواردی را که مهندس ناظر برق بایستی مدنظر قرار داده و بر اساس آن تاسیسات برق ساختمان را کنترل نماید آورده شده است.

چاه ارت:
۱- چاه ارت توسط شرکت‌های دارای تأییدیه اجرا شود، مقاومت چاه ۲ اهم و برای چاه ارت کارتکس چاه ( کارتکس شرکت مجری چاه ) اخذ شو

حریم برق:
۲- رعایت حریم شبکه‌های توزیع برق از ساختمان برای ولتاژ v380-220 برابر ۱٫۵ متر می‌باشد و حریم ۲۰ کیلو ولت ۳ متر می‌باشد.

برقکار مجاز:
۳- حتی‌المقدور از برق‌کاران مجاز که دارای گواهینامه انجام کار از سازمان فنی و حرفه‌ای می‌باشند استفاده گردد

کلید محافظ جان:
۴- استفاده از کلید حفاظت جان ( RCD / RCCB ) با جریان نشتی حداکثر mA 30  الزامی است (حداقل برای مدار پریزها و آشپزخانه و حمام).

تابلو برق:
۵-کف تابلو فیوز از کف تمام‌شده باید ۱۷۰ سانتیمتر فاصله داشته باشد و از لوله آب و گاز ۱۵۰ سانتیمتر فاصله داشته باشد .

۶-در تابلو برق سیم‌های نول توسط ترمینال پیچی به هم متصل شوند و از به هم تابیدن سیم‌ها و نوارچسب کاری کردن آن‌ها خودداری گردد .

۷-در تابلو برق جهت اتصال سیم‌های ارت از شینه ارت استفاده شود .

سیم کشی برق:
۸-در همه لوله‌های برق، سیم‌کشی سه سیمه باشد مگر اعلام حریق دو سیمه که البته برخی اعلام حریق‌ها هم سه سیمه هستند، کلیه پریزها با سیم  سه در دو ونیم میلی مترمربع ۲٫۵*۳ و روشنایی ساختمان با سیم  سه در یک و نیم میلی مترمربع ۱٫۵*۳ انجام شود .

پریز برق:
۹-حداقل فاصله نصب پریزها از کف تمام‌شده سانتی متر۳۰ و فاصله کلیدها از کف تمام‌شده ۱۱۰ سانتی متر باشد. به جز آشپزخانه و پارکینگ و پشت‌بام که باید ارتفاع تمام‌شده۱۱۰ سانتی متر باشد
و پریزها در پارکینگ و پشت‌بام باید IP44 باشند یعنی درپوش داشته باشند برای برف و باران.

۱۰-فاصله کلید از (چهارچوب در) می‌تواند بین ۱۰ تا ۳۰ سانتی متر انتخاب گردد ولی هر فاصله‌ای انتخاب شد باید در کل ساختمان همان فاصله اجرا شود و کلید و پریز سمت لولای در نصب نشود.

ارتفاع نصب:
۱۱-حداقل ارتفاع نصب پریز از کف تمام‌شده در آشپزخانه و پارکینگ و فضای مرطوب cm110 باشد و فاصله پریز از مرز بیرونی سینک ظرف‌شویی ۶۰ سانتی متر باشد در روشویی که پریز ریش‌تراش وجود دارد هم این فاصله رعایت شود. پریزها بیشتر از۱۰ سانتی متر باید از سطح کابینت فاصله داشته باشند.

۱۲- ارتفاع نصب کلید فن cm120 از کف تمام‌شده باشد .

۱۳- اگر پریز در بالای شیر گاز نصب شود، فاصله کلید و پریز از شیر گاز حداقل ۵۰ سانتیمتر باشد.
چنانچه پریز سمت چپ یا راست یا زیر شیر گاز نصب‌شده باشد رعایت فاصله حداقل۱۰ سانتی متر کافی است.(بهتر است کلید و پریز اطراف شیر گاز نصب نشود)

نصب فن در فضای مرطوب

۱۴- نصب فن در حمام ممنوع است مگر IP44 باشد که در بازار موجود نیست،
اگر هم باشد باید ۶۰ سانتی متر حداقل با خروجی آب دوش فاصله داشته باشد.

۱۵-کلید و فیوز سر راه فاز قرار گیرد .

۱۶- زیر هر پیچ حداکثر فقط باید ۲ سیم بسته شود .

روشنایی فضای مرطوب:

۱۷- چراغ نصب‌شده در حمام باید IP44 باشد که این چراغ‌ها کم هستند و اگر چراغ معمولی می‌گذارند زیر حباب محافظ آن واشر نسوز گذاشته شود که آب بندی شود و از دوش حداکثر فاصله را داشته باشد(بهتر است ۱٫۵ متر فاصله داشته باشد) .

اتصالات
۱۸-  بهتر است تمام اتصالات سر سیم داشته باشد یا حداقل به صورت سؤالی بسته شود یعنی در جهت گردش پیچ، سیم خودبه‌خود محکم شود (سیم از سمت چپ زیر پیچ گذاشته شود تا با راست گرد شدن پیچ سفت شود).

۱۹- حداکثر می‌توان ۱۲ پریز از یک فیوز انشعاب گرفت .

فاز:
۲۰-  فاز باید به سمت راست پریز داده شود یعنی هنگامی که مقابل پریز می‌ایستیم روزنه سمت راست فاز باشد.

۲۱-  فاز باید به کنتاکت کف سرپیچ لامپ داده شود و به کنتاکت بدنه سرپیچ لامپ نول متصل شود (برای جلوگیری از برق‌گرفتگی  هنگام پیچیدن ته فلزی لامپ در سرپیچ).

۲۲-  حداقل فیوز روشنایی آمپر ۱۰ و فیوز پریزها آمپر ۱۶ باشد .

کابل اصلی برق رسانی

۲۳- کابل اصلی برق‌رسانی واحدها طبق نقشه سه در شش mm26×۳ مفتولی باشد و سیم‌های جعبه فیوز حتماً سر سیم داشته باشند و سیم جمپر در جعبه فیوز مساوی با سیم ورودی جعبه فیوز باشد که معمولاً سایز ۶ میلی مترمربع یا ۴ می‌باشد.

یادآوری: جدیداً شرکت برق کنتور کمتر از ۳۲ آمپر تحویل نمی‌دهد. اگر کنتور ۲۵ آمپر تحویل داد می‌توان کابل ۳ در ۴ میلی مترمربع از کنتور تا جعبه فیوز کشید.

سیم کشی
۲۴- سیم کولرآبی از فیوز تا کلید کولر سه در دو و نیم میلی مترمربع ۲٫۵*۳ باشد و از کلید تا کولر  برای فواصل نزدیک می‌تواند ۵در ۱٫۵ میلی مترمربع باشد (برای دور تند. کند. پمپ. نول. ارت) و سیم کولرگازی حداقل سه در دو و نیم میلی مترمربع۲٫۵*۳باشد.

۲۵- سیم از کنتور تا جعبه فیوز و سیم کولر  بهتر است مفتولی باشد .

۲۶- از بدنه اجسام نباید به عنوان سیم ارت استفاده کرد .

۲۷-  بارهای خاص و پرمصرف، فیوز جداگانه داشته باشد .
( کولر ، ترد میل tread millو پمپ و پکیج آبگرمکن… )

۲۸-  برای مکان مرطوب از ترانس ایزوله استفاده می شود یا ولتاژ زیر۵۰ ولت.(معمولا۱۲ ولت)

فضای مرطوب:
۲۹- در صورت استفاده از وان در حمام ،  وجود کلید حفاظت جان ( RCD / RCCB ) علاوه بر کلید حفاظت جان اصلی،  به صورت جداگانه برای آن الزامی است .

۳۰-  هم بندی اصلی و اضافی به منظور هم ولتاژ کردن تجهیزات برقی انجام شود (همه وسایل فلزی همبندی شوند با شاسی ساختمان).

۳۱- حداقل قطر سیم  تلفن و درب باز کن  میلی متر ۰٫۶ است و بهتر است از نوع شیلد دار باشد.

لوله برق
۳۲-عبور لوله برق از کف حمام و آشپزخانه و دست‌شویی و مکان‌های مرطوب و دارای آب ریزش ممنوع است .

۳۳- مسیر لوله برق از روی دیوارها به صورت مورب ممنوع است
(ممکن است در آینده روی آن میخ کوبیده شود)

۳۴- همه پریزها ارت دار باشد .

۳۵-  ارتفاع مجاز نصب کلید اعلام حریق بین ۱۰۷ تا ۱۳۷ سانتی متر می‌باشد
که در ایران بین ۱۱۰ تا ۱۴۰ مجاز است .(قوانین قدیم می‌گفت ۱۴۰سانتی متر با تلرانس ۲۰ یعنی از ۱۲۰ تا ۱۶۰)

۳۶- فاصله کلیدهای اعلام حریق بین ۱۵ تا ۳۰ متر قابل انتخاب می‌باشد(بر اساس ریسک محل).

۳۷- فاصله شستی اعلام حریق از درب اصلی بین ۱۵ تا ۱۵۰ سانتی متر قابل انتخاب است .

۳۸-  اگر عرض درب از ۱۲ متر بیشتر باشد(مثل درب انبار) در سمت چپ و راست درب باید یک شستی جداگانه گذاشت .

ارتفاع نصب آژیر:
۳۹-  ارتفاع نصب آژیر اعلام حریق بین ۲ تا ۲٫۴ متر قابل انتخاب است (قوانین قدیم می‌گفت: تا ۲۰ سانتی متر زیر سقف مجاز است)

۴۰-   اگر سیم روکار کشیده شده باید داخل conduit باشد (لوله با مقطع گرد فولادی یا پلاستیک فشرده و مستحکم ضد آتش).

دتکتور دودی

۴۱-   طبق قوانین NFPA ماکزیمم فاصله مجاز دتکتورهای دودی از یکدیگر ۹ متر و دتکتورهای حرارتی از یکدیگر ۶ متر می‌باشد. (قوانینB.S این فواصل را ۱۰ متر و ۷ متر مجاز دانسته ولی در ایران B.Sمرجع نیست)
حداکثر فاصله دتکتور دودی از دیوار ۴٫۵ متر و از گوشه‌ها ۶٫۳ متر می‌باشد و حداکثر فاصله دتکتور حرارتی از دیوار ۳ متر می‌باشد و از گوشه‌ها ۴٫۲۵ متر می‌باشد. دتکتور گازی هم باید ۳۰ سانتی متر زیر سقف بالای اجاق‌گاز نصب شود.

۴۲-سطح مقطع سیم اعلام حریق۱٫۵ میلی مترمربع می‌باشد. اگر فاصله دتکتورها از تابلو خیلی دور است سیم ۲٫۵ میلی مترمربع استفاده شود(در هتل‌ها) .

اعلام حریق:
۴۳- سیم اعلام حریق لوله‌کشی مجزا می‌خواهد و ضرورتی ندارد این لوله‌ها فلزی باشد و سیم آن بایدNYMHYباشد.

۴۴-حداقل فاصله مجاز دتکتور تا دیوار ۱۰ سانتی متر می‌باشد ولی توصیه جدی شده که از ۵۰ سانتی متر کمتر نشود .

۴۵-  دتکتور اعلام حریق باید آخرین وسیله‌ای الکتریکی ای باشد که نصب می شود چون رنگ‌کاری دیوار و سقف یا گردو غبار نجاری آن‌ها را خراب می‌کند.

۴۶-   تمامی طبقات آژیر داشته باشد یا حداقل هر دو طبقه آژیر داشته باشد. (در اعلام حریق به فرد خواب باید حداقل۷۵ دسی بل شدت صدا برسد و اگر تعداد درب‌ها از راهرو بین واحدها تا اتاق‌خواب زیاد است باید در اتاق‌خواب آژیر جداگانه یا دتکتور آژیر سرخود نصب شود)

۴۷-  فلاشر Flasherیا اندیکاتور Indicatorبالای هر واحد باشد تا محل آتش‌سوزی سریع‌تر مشخص گردد .

دتکتور:
۴۸-  در آشپزخانه دتکتور حرارتی ثابت HD و گازیGD استفاده گردد و در پارکینگ دتکتور نرخ افزایش حرارت OR:Rate Of Rise ( دتکتور آشپزخانه و پارکینگ حرارتی و اتاق‌ها دودی باشد) دتکتور حرارتی وسط سقف نصب شود و دتکتور گازی ۳۰ سانتی متر پایین تر از سقف روی اجاق‌گاز نصب شود.

۴۹- اگر دتکتور دودی نصب می شود باید از اجاق‌گاز m6 فاصله داشته باشد .

۵۰- به فاصله ۱٫۵ متر از درب هر آسانسور باید دتکتور گذاشت .

۵۱-فاصله دتکتور از اسپرینکلر یا آب پاش سقف ۶۰ سانتیمتر می‌باشد .

۵۲-بالای هر اتومبیل باید یک آب پاش موجود باشد .

۵۳- برای مهمان‌سراها دتکتور آژیر سرخود باید گذاشت .

صاعقه گیر:
۵۴-ساختمان از ۲۳ متر به بالا نصب صاعقه گیر اجباری است ، ۷ طبقه به بالا.

۵۵- از کابل۵۰ یا بهتر است mm2 70 جهت ارت صاعقه گیر استفاده شود و بهتر است ۲ مسیر کشیده شود ( یکی برای بای پس )

۵۶- هر ۴۵ متر ارتفاع یک رینگ دور ساختمان کشیده شود که اگر صاعقه به بدنه ساختمان زد به رینگ و هادی‌های نزولی متصل به رینگ هدایت شود.

۵۷-نصب چراغ آلارم برای ساختمان‌های ۸ طبقه و بالاتر الزامی است یا ۲۸ متر ارتفاع و بیشتر.

آسانسور:
۵۸-استفاده از چاه آسانسور جهت عبور تأسیسات برقی به استثناء کابل آسانسور ممنوع است .

در مکان‌های پرمخاطره و نزدیک فرودگاه بر بالاترین نقطه همه ساختمان‌ها و سازه‌های بلند تر از ۲۰ متر باید حداقل یک علامت نوری (چراغ چشمک زن) قرمزرنگ نصب گردد.

توضیح: چنانچه در مجاورت ساختمان مذکور به شعاع ۵۰ متر ساختمانی بلندتر و دارای چراغ موجود باشد نصب چراغ چشمک زن اختیاری می‌باشد.

۵۹- کابل تغذیه آسانسور پنج در ده mm2 10×۵ یا پنج در شانزده mm2 16×۵ باشد .

۶۰- در موارد خاص برق اضطراری پیش‌بینی گردد که مجهز به سیستم change over باشد .

آنتن مرکزی:
۶۱-تابلو برق سیستم آنتن مرکزی داخل خرپشته باشد ( در فضای آزاد نباشد )

۶۲-سیم‌های سیار کارگاهی باید حتماً کابل(با روکش مضاعف) باشد و با ارتفاع ۲٫۵ متر از کف رد شوند و در محل رفت‌ و آمد و آسیب قرار نگیرند و این نکته در مرحله ابتدای کار باید توسط صاحب کار یا ناظر مقیم یا سرپرست کارگاه به همه کاربران وسایل برقی مانند نجار و جوشکار و بالابر تذکر داده شود.

۶۳-کلید و پریز فضای آزاد مثل پشت‌بام و حیاط باید از نوع IP44 باشد یعنی درپوش داشته باشد که برف و باران برای آن‌ها خطرساز نباشد

لوله کشی برق:
۶۴-لوله‌کشی سیستم های روشنایی و پریزهای برق با لوله‌های P.V.C سخت نمره ۱۳٫۵ Pg برای چهار سیم و با نمره‌ی pg 16 برای شش سیم انجام شود .

۶۵- لوله‌کشی سیستم های پریز برق و تلفن می‌تواند از کف انجام گیرد ولی باید سریعاً به تأیید دستگاه نظارتی رسانیده و روی آن را با ملات ماسه سیمان ماهیچه کشی کرد.

۶۶- لوله‌کشی هایی که در سقف کاذب انجام می شود ترجیحاً از مسیرهای مشخص و مشترک و با بست و ساپورت مناسب انجام گردد که هنگام پیچ کردن یا میخ کوبیدن در سقف مسیر مشخص باشد.

۶۷- استفاده از لوله‌های خرطومی پلاستیکی از سال۸۹ ممنوع شده چون بسیار کم استقامت هستند مخصوصاً بعد از گذشت چند سال به‌شدت شکننده می‌شوند و عبور فنر از آن باعث شکسته شدن آن می شود.

ارتفاع نصب پریز برق و تلفن:
۶۸- ارتفاع نصب پریزهای برق و تلفن در فضای اداری و اتاق‌ها ۳۰ سانتیمتر از کف تمام‌شده و در فضاهای مرطوب (آبدارخانه – سر ویس‌های بهداشتی – موتورخانه و . . . )   ۱۲۰-۱۱۰ سانتیمتر از کف تمام‌شده می‌باشد .

۶۹- چراغ‌های دیواری ۶۰  سانتیمتر پایین تر از سقف تمام‌شده نصب گردد .

۷۰- سیم مصرفی برای کلیه سیستم ها حداقل باید از نوع NYAF و دارای علامت استاندارد و محصول کارخانجات معتبر باشد

۷۱- برای جلوگیری از افت ولتاژ باید کنتور برق در نزدیک‌ترین محل به تیر برق نصب شود .

۷۲-تابلوهای برق ورودی و خروجی از پایین و بالا و از نوع دیواری و دسترسی از جلو می‌باشند و باید به   گونه‌ای ساخته شوند که حداقل درجه حفاظت IP44 را داشته باشد یعنی از آب باران و برف و پاشش مقطعی آب در امان باشد.

۷۳- بدنه تابلوهای برق از ورق ۱٫۵میلی‌متر با رنگ کوره‌ای مناسب پخته‌شده بوده و به لولا و قفل و نوار پلاستیکی و پلاک مناسب مجهز شود.

ارتفاع نصب  پریز
ارتفاع پریزها در آشپزخانه بررسی شود که برای لباس‌شویی ۷۰ سانتی متر و برای اجاق‌گاز ۳۰ سانتی متر باشد که اگر پریز اجاق‌گاز بالاتر باشد حرارت برگشتی فر برای آن خطرساز است و ارتفاع پریز برای هود ۱۸۰ سانتی متر در نظر گرفته شود.

(البته در آشپزخانه نصب پریز در ارتفاع کمتر از ۱۱۰ سانتی متر ممنوع است، ولی برای ظرف‌شویی و لباس‌شویی شاید خطرناک باشد که پریز آن بالای کابینت قرار گیرد  به همین دلیل اگر به اندازه کافی مثلا۳۰ سانتی متر از لوله تخلیه آب لباس‌شویی یا لوله آب سرد و گرم، پریز را بالاتر قرار دهیم می‌توانیم با مسئولیت خودمان این اجازه را بدهیم که پریز زیر۱۱۰ سانت نصب شود)و همچنین در سرویس ها و  آشپزخانه بهتر است ارتفاع نصب کلید و پریز ۱۲۰ سانتی متر از کف تمام‌شده باشد که در سرویس ها باید پریز، درپوش داشته باشد یعنی IP44 باشد.

کابل ورودی تابلوهای برق
۷۴- کابل ورودی تابلوهای برق حداقل باید مقطع mm2 3*10 میلی مترمربع را دارا باشند.

۷۵- لوله‌های فلزی و پوشش‌های فلزی سیم‌های عایق دار ، نباید به عنوان سیم برگشت ، سیم نول یا سیم محافظ مورد استفاده قرار گیرد.

۷۶- داخل کلیدها و پریزها ۱۵ سانتی متر سیم رزرو یا یدکی اضافه در نظر گرفته شود که در آینده اگر سر سیم خراب شد، سیم کافی برای بریدن و سر سیم جدید داشته باشیم.

۷۷- حداکثر فاصله پریزها از یکدیگر ۳ متر است یعنی در یک اتاق پذیرایی با طول ۶ متر روی هر دیوار حداقل ۲ عدد پریز نیاز داریم و در اتاق با ۸ متر طول روی هر دیوار طولی ۳ عدد پریز نیاز داریم. (این قانون برای جلوگیری از کشیدن سیم سیار در آینده است. سیم‌های سیار ممکن است دست و پاگیر باشند و باعث برق‌گرفتگی شوند)

۷۸- فاصله سیم‌های تلفن و جریان ضعیف از لوله سیم برق باید حداقل ۱۲ سانتی متر باشد. مگر آنکه سیم‌های جریان ضعیف شیلد شده باشند.

۷۹- فاصله سیم‌های برق از لوله آب و گاز و تأسیسات این‌چنینی مثل لوله‌های تخلیه آب باید حداقل ۱۵ سانتی متر باشد.

۸۰- هنگام عبور لوله‌های برق از درز انبساط ساختمان(مثل دانشگاه و کتابخانه و تالار و مدرسه) باید از لوله فولادی خرطومی قابل‌انعطاف برای سیم‌کشی استفاده شود.

۸۱- برای کابل ها در هر طبقه دریچه بازدید اجرا شود به این دلیل که ردگیری و تعویض مدارها در آینده بدون اشکال انجام پذیرد که این امر در مقررات ملی مبحث ۱۳ بند ۴-۱-۴ ذکر شده است.

مقدمه:

صاعقه گیر ESE  یا اکتیو که با عبارت Early Streamer Emission  نیز شناخته می‌شوند.

این صاعقه گیربا ایجاد کانال بالارونده به صورت مصنوعی، موجب عملکرد سریعتر و افزایش شعاع حفاظتی می‌شود.

این نوع صاعقه گیر خودکفا بوده و نیازی به منبع تغذیه ندارد و انرژی مورد نیاز جهت یونیزاسیون هوای اطراف خود را از تلاطم هوای اطراف بدست می آورد.

اصول عملکرد:

در هوای ابری و پر تلاطم، میدان الکتریکی در فضا تولید می‌گردد که مقدار آن از ۱۰kv/meter شروع و با گذر زمان بیشتر و بیشتر می‌شود.

وقتی شدت میدان الکتریکی به حد ۵۰kv/meter برسد، زمان شکست عایقی بین ابر و زمین یا مابین دو ابر باردار فرا رسیده است که حاصل این تخلیه وقوع صاعقه می‌باشد.

بلوک الکتریکی این تجهیز (Energy Block) از طریق شاخک‌های بیرونی و میله میانی متصل به زمین شارژ شده و انرژی موجود در هوا را چنانچه توضیح داده شد، بطور مداوم جذب و روی هم انباشته کرده و اندک زمانی قبل از وقوع صاعقه، بلوک الکتریکی موصوف انرژی انباشته شده را بوسیله سه شاخک تخلیه می‌کند.

بدین ترتیب رودخانه‌ای از یون‌های آزاد شده بطرف ابر جهت می‌گیرند.

و با زبانه‌هایی که از طرف ابر به طرف زمین کشیده شده برخورد کرده و مسیری ترجیحی برای تخلیه صاعقه از طریق این برقگیر ایجاد می‌نماید.

هر صاعقه گیر فعال (E.S.E) با مقدار ΔT شناخته می‌شود.

و این فاکتور مهمترین عامل در کارکرد یک صاعقه گیر یونیزه کننده هوا است.

ΔT زمانی است که این صاعقه گیر زودتر از یک میله ساده (در آزمایشگاه فشار قوی) صاعقه را به زمین تخلیه می‌کند و واحد آن میکرو ثانیه است.

فروش ویژه صاعقه گیر اکتیو آذرخش

آزاد سازی کنترل شده یون‌ها:

واحد جرقه زن (TRIGGERING) صاعقه گیر‌های الکترونیکی شرایطی را ایجاد می‌کند تا چشمه جوشانی از یون (کرونا) در اطراف میله نوک تیز فراهم شود.

دقت عمل این واحد باید به گونه‌ای کنترل شده باش که آزاد سازی یون‌ها را درست چند میکرو ثانیه قبل از حدوث و تخلیه صاعقه صورت دهد.

حضور حجم وسیع بار‌های الکتریکی در اطراف میله نوک تیز صاعقه گیر پس از یونیزاسیون توسط واحد جرقه زن سبب می‌شود تا پدیده طبیعی تجمع بار‌های الکترونیکی اطراف میله (Corona effect) تقویت و تشدید شود.

سیستم ارتینگ و گراندینگ چیست؟

ارتینگ، اتصال مستقیم و فیزیکی به زمین (کره زمین) به عنوان یک رسانای بسیار بزرگ است در حالی که در گراندینگ، اتصال فیزیکی به خود زمین مطرح نیست . به لحاظ لغت شناسی، گرانیدنگ اصطلاحی است که بیشتر در آمریکای شمالی و استاندارد IEEE مصطلح است در حالی که واژه ارتینگ در سایر مناطق جهان استفاده می شود.به لحاظ تکنیکی، همانطور که در کتاب سبز IEEE بحث شده است، وقتی صحبت از ارتینگ می شود، اتصال مستقیم و فیزیکی به زمین (کره زمین) به عنوان یک رسانای بسیار بزرگ مطرح است. در حالی که در گراندینگ، همانند آنچه در اتصال قطب منفی منابع تغذیه مدارات الکترونیک یا ایجاد مسیر برگشت جریان در مدارات قدرت مطرح است، اتصال فیزیکی به خود زمین مطرح نیست و تنها ایجاد یک نقطه پتانسیل مرجع و یا ایجاد مسیری ارزان برای برگشت جریان (نول) و کارکرد صحیح تجهیزات اهمیت دارد. لذا ممکن است نقطه گراند در محلی با فاصله از زمین واقع شده باشد یا با واسطه (امپدانس) و به طور غیر مستقیم به زمین وصل باشد. به عبارت دیگر، ولتاژ نقطه ارت همواره صفر است در حالی که ولتاژ نقطه گراند ممکن است صفر نباشد.در مبحث زیر که به منظور حفظ امانت در محتوی مقاله متن اصلی آن بدون ترجمه جهت خوانندگان محترم آورده شده است سیستم ارت بطور کامل و جامع توضیح داده شده است.

In an electrical installation an earthing system or grounding system connects specific parts of that installation with the Earth’s conductive surface for safety and functional purposes. The point of reference is the Earth’s conductive surface. The choice of earthing system can affect the safety and electromagnetic compatibility of the installation. Regulations for earthing systems vary considerably among countries, though many follow the recommendations of the International Electrotechnical Commission. Regulations may identify special cases for earthing in mines, in patient care areas, or in hazardous areas of industrial plants

In addition to electric power systems, other systems may require grounding for safety or function. Tall structures may have lightning rods as part of a system to protect them from lightning strikes. Telegraph lines may use the Earth as one conductor of a circuit, saving the cost of installation of a return wire over a long circuit. Radio antennas may require particular grounding for operation, as well as to control static electricity and provide lightning protection

Protective earthing

An earth ground connection of the exposed conductive parts of electrical equipment helps protect from electric shock by keeping the exposed conductive surface of connected devices close to earth potential, when a failure of electrical insulation occurs. When a fault occurs, current flows from the power system to earth. The current may be high enough to operate the over current protection fuse or circuit breaker, which will then interrupt the circuit. To ensure the voltage on exposed surfaces is not too high, the impedance (resistance) of the connection to earth must be kept low relative to the normal circuit impedance

An alternative to protective earthing of exposed surfaces is a design with “double insulation” or other precautions, such that a single failure or highly probable combination of failures cannot result in contact between live circuits and the surface. For example, a hand-held power tool might have an extra system of electrical insulation between internal components and the case of the tool, so that even if the insulation for the motor or switch fails, the tool case is not energized

Functional earthing

A functional earth connection serves a purpose other than electrical safety, and may carry current as part of normal operation. For example, in a single-wire earth return power distribution system, the earth forms one conductor of the circuit and carries all the load current. Other examples of devices that use functional earth connections include surge suppressors and electromagnetic interference filters

Low-voltage systems

In low-voltage networks, which distribute the electric power to the widest class of end users, the main concern for design of earthing systems is safety of consumers who use the electric appliances and their protection against electric shocks. The earthing system, in combination with protective devices such as fuses and residual current devices, must ultimately ensure that a person must not come into touch with a metallic object whose potential relative to the person’s potential exceeds a “safe” threshold, typically set at about 50 V

On electricity networks with a system voltage of 240 V to 1.1 kV, which are mostly used in industrial / mining equipment / machines rather than publicly accessible networks, the earthing system design is as equally important from safety point of view as for domestic users

In most developed countries, 220 V, 230 V, or 240 V sockets with earthed contacts were introduced either just before or soon after World War II, though with considerable national variation in popularity. In the United States and Canada, 120 V power outlets installed before the mid-1960s generally did not include a ground (earth) pin. In the developing world, local wiring practice may not provide a connection to an earthing pin of an outlet

If the fault path between accidentally energized objects and the supply connection has low impedance, the fault current will be so large that the circuit overcurrent protection device (fuse or circuit breaker) will open to clear the ground fault. Where the earthing system does not provide a low-impedance metallic conductor between equipment enclosures and supply return (such as in a TT separately earthed system), fault currents are smaller, and will not necessarily operate the overcurrent protection device. In such case a residual current detector is installed to detect the current leaking to ground and interrupt the circuit

For a time, US National Electrical Code allowed certain major appliances permanently connected to the supply to use the supply neutral wire as the equipment enclosure connection to ground. This was not permitted for plug-in equipment as the neutral and energized conductor could easily be accidentally exchanged, creating a severe hazard. If the neutral was interrupted, the equipment enclosure would no longer be connected to ground. Normal imbalances in a split phase distribution system could create objectionable neutral to ground voltages. Recent editions of the NEC no longer permit this practice. For these reasons, most countries have now mandated dedicated protective earth connections that are now almost universal